హాంటావైరస్ అంటే ఏమిటి? ఎలా వ్యాపిస్తుంది? ఎలాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి?
హాంటావైరస్ అనేది ప్రధానంగా ఎలుకల ద్వారా మానవులకు సంక్రమించే ఒక ప్రమాదకరమైన వైరస్. ఇది ఊపిరితిత్తులు (HPS – Hantavirus Pulmonary Syndrome) లేదా మూత్రపిండాలను (HFRS – Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome) ప్రభావితం చేసే తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్లకు కారణమవుతుంది.
హాంటావైరస్ అంటే ఏమిటి?
హాంటావైరస్లు “బున్యావిరిడే” (Bunyaviridae) కుటుంబంలోని వైరస్లు. ఇవి సాధారణంగా ఎలుకలలో నివసించి, వాటి మూత్రం, మలం, లాలాజలం ద్వారా గాలిలోకి విడుదలై మానవులు పీల్చుకున్నప్పుడు సంక్రమిస్తాయి.
ఎలా వ్యాపిస్తుంది?
- కలుషితమైన గాలిని పీల్చడం (ఎలుకల మల, మూత్రం బాగా ఎండి గాలిలో మెత్తగా తేలిపోయినప్పుడు).
- కలుషితమైన ఉపరితలాలను తాకి, చేతులు కళ్లు/ముక్కు/నోటిని తాకడం (ఫోమైట్ ట్రాన్స్మిషన్).
- అరుదుగా ఎలుకల కట్టుకుట లేదా గీరడం ద్వారా సంక్రమించే అవకాశం ఉంది. మానవుడి నుంచి మానవుడికి సర్వసాధారణంగా వ్యాపించదు (ఒక కొన్ని దక్షిణ అమెరికన్ స్ట్రెయిన్లలో మాత్రమే నమోదైంది).
ముఖ్యమైన రెండు రూపాలు:
హాంటావైరస్ పల్మనరీ సిండ్రోమ్ (HPS) – అమెరికా వంటి రాళ్లు ప్రధాన కేంద్రం; ఊపిరితిత్తుల్లో నీరు చేరడం, తీవ్రమైన శ్వాస సమస్యలు కలిగిస్తుంది.
హెమరేజిక్ ఫీవర్ విత్ రీనల్ సిండ్రోమ్ (HFRS) – ఇది యూరప్, ఆసియాలలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది; తీవ్రమైన జ్వరం, రక్తసంబంధిత సమస్యలు, మూత్రపిండాలపై దెబ్బ తీస్తుంది.
లక్షణాలు: సాధారణంగా ఫ్లూ లక్షణాల్లాగానే మొదలవుతాయి (జ్వరం, అలసట, కండరాల నొప్పి, తలనొప్పి, వమనం, విరేచనాలు).
కొన్ని రోజుల తర్వాత:
HPS: తీవ్రమైన దగ్గు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, ఛాతీ బిగుతు, ఊపిరితిత్తుల్లో ఫ్లూయిడ్ చేరడం.
HFRS: తీవ్రమైన జ్వరం, తల నొప్పి, వెన్ను బిగుతు, మూత్రపిండాల వ్యాధి సంజ్ఞలు.
నివారణ, జాగ్రత్తలు: ఇప్పటివరకు స్పెసిఫిక్ వ్యాక్సిన్ లేకపోయినా, జలుబు/ఫ్లూ వంటి తీవ్ర శ్వాసకోశ లక్షణాలు + ఎలుకలతో సంబంధించిన పరిస్థితులలో ఉంటే వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి.
జాగ్రత్తలు: ఎలుకలు ప్రవేశించే ద్వారాలు మూసివేయడం, ఇంటి/పనిస్థలం శుభ్రంగా ఉంచడం. పాత గోడౌన్లు, ఖాళీ గదులు వంటి చోట్ల దుమ్ము ఎక్కువగా ఉన్నపుడు మాస్క్ ధరించడం, చేతులు తరచుగా కడుగుట (సబ్బు+నీటితో).
